Dijital Ortamlarda Gezinirken Bıraktığınız İzlerden Haberdar Mısınız?

İnterneti kullandıkça, yaptığımız her işlemle arkamızda iz bırakıyoruz. Sosyal paylaşım sitelerinde yaptığımız paylaşımlarla, internette yaptığımız gezinmeler ve yaptığımız sayfa ziyaretleriyle aslında kim olduğumuza dair önemli ipuçları veriyoruz. İnternette yaptığımız alışverişler ve indirdiğimiz uygulamalar nelere ilgi duyduğumuza dair işaretler bırakıyor. Tüm bu veriler bir araya geldiğinde ise karşımıza çıkan şey bizim dijital gölgemiz, bize dair bizim söyleyebileceklerimizden daha fazlasını söyleyebilen dijital kopyamız oluyor. Dijital gölgemiz reklamcılar ve E-Ticaret siteleri için oldukça önemli bizim satın alma alışkanlıklarımızı dijitaldeki gölgemiz sayesinde öğrenip ona göre pazarlama tekniği geliştiriyorlar.

Bizlerin aslında hiçbir şey yapmadan bilgisayar başında zaman öldürmemizden istifade eden sistemin artık bir adı da var: Gözetim kapitalizmi. İnternette yaptığımız her işlemin, veriye ve bu veri hâlinin de birilerine satılarak paraya dönüştürülmesine tanık oluyoruz. Bu işi hakkıyla yerine getiren iki büyük şirket bulunmakta bunlar sizlerin de tahmin edebileceğiniz üzere;  Facebook ve Google. Gözetim kapitalizminin başını çeken bu iki şirket, yalnızca bu sayede milyarlarca dolarlık servetler yaratmakla kalmadı, arkalarından bu yöntemi izlemeye başlayan birçok şirketi de beraberinde getirdi. Ve bizden topladıkları veriler sayesinde, şu anda internette bize bir şey satmak isteyen herkes verilerimizi kullanmak için onlara koşuyor. Peki ellerinde bu kadar değerli ne var?

Facebook için en önemli verilerden birisinin kaynağı, insanlar arası ilişkiler. Oradaki ilişkilerimiz, verdiğimiz ‘beğeniler’, beğendiğimiz sayfalar ve bunun yanı sıra ziyaret ettiğimiz ve Facebook butonu bulunduran her site, bizim profilimizin altında birleşiyor ve dijital gölgemizin bir parçası hâline geliyor. Ardından Facebook, dijital gölgemizi kendi analiz sistemlerinden geçiriyor, etiketliyor ve kendisi üzerinden reklam vermek isteyenler için satışa hazır hâle getiriyor. Eğer Facebook’un sizin için hangi etiketleri kullandığını merak ediyorsanız, Ayarlar > Reklamlar (Ads) bölümünde görünür bir kısmını bulmanız mümkün.

Google ise bir diğer önemli veri kaynağına, ilgilendiğiniz ve merak ettiğiniz şeylere sahip. Yaptığınız her arama, yazdığınız her mail ve bunların yanı sıra girdiğiniz her site Google tarafından profilinizin bir parçası hâline getiriliyor. Eğer Android işletim sistemine sahip bir telefon kullanıyorsanız toplanan veriler daha da zenginleşiyor. Girdiğiniz sitelerin büyük bir kısmına ise, kendi verdiği bir hizmet olan Google Analytics sayesinde sahip olabiliyor. Birçok web sitesi sahibi sitesini ziyaret edenler hakkında bilgi edinmek için bu aracı kullanırken, Google da topladığı verileri sizin dijital gölgenize eklemek ve bunu reklam verenlere satabilmek için kullanıyor. Google’ın sizin hakkınızda topladığı verilerin görünür kısmını incelemek için ise Google Hesap Ayarları sayfanızın Kişisel Bilgiler ve Gizlilik bölümü altındaki Reklam Ayarları kısmına bakabilirsiniz. Twitter’ın topladıklarını merak ediyorsanız da Ayarlar bölümündeki Twitter Verileriniz kısmında bulmanız mümkün.

Twitter, Facebook ve Google gibi daha birçok sosyal ağın yaptığı bu veri toplama işinin temelinde bir diğer faydalı uygulama bulunmakta: Çerezler. Çerezler ziyaret ettiğiniz sitelerle ilgili kimi ayarlarınızı kaydediyor. Yani her seferinde o siteye kullanıcı girişi yapmanıza, dil seçeneği gibi ayarları değiştirmenize gerek kalmıyor. Ancak zaman içerisinde çerezlerin yetenekleri arttı ve örneğin Facebook, ‘beğeni’ butonu olan her web sitesinde çerezini aktif hâle getirerek sizin ziyaret ettiğiniz siteleri görebilme yeteneğini kazandı. Bunu birçok büyük sosyal ağ ve reklam şirketi kullanıyor. Bu sayede sizin demografik verilerinize ve satın alma davranışlarınıza göre reklamlar sunuyorlar.

Eğer internette bu şekilde gözetlenmek istemiyorsanız, dijital danışmanlarımızdan bu konu hakkında daha detaylı bilgi alabilirsiniz.



Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir